સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ

Last Update : 01 April, 2015

સોરીયાસીસ નામનો ચામડી નો રોગ ધરાવતા દદીઁઓમાં આ પ્રકારનો સાંધાનો વા થાય છે.

Psoriasis nails  Psoriatic arthritis hands


 

વારંવાર પૂછાતાં પ્રશ્નો

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ કોને થઇ શકે છે?

  • સોરીયાસીસ નામનો ચામડીનો રોગ ધરાવતા દદીઁઓમાં આ રોગ થાય છે. આ રોગ સ્ત્રી અને પુરુષોમાં સમાન રીતે કોઇ પણ ઉમરે થઇ શકે છે.

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસમાં કઇ તપાસ કરવામાં આવે છે?

  • નિદાન થયા બાદ દવા શરૂ કરતા પહેલા લોહીના કણો, લિવર, કિડની ની લોહી દ્વારા તપાસ જરૂર પ્રમાણે કરવામાં આવે છે.અસર પામેલા સાંધાના એક્સરે જરૂર પ્રમાણે કરી શકાય.

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ થવાનુ કારણ શું છે?

  • શરીર ની રોગપ્રતીકારક શક્તિ [Immune System] ખામીયુક્ત હોવાના કારણે સોરીયાસીસ અને સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ થાય છે.

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ નું નિદાન કઇ રીતે કરવામાં આવે છે?

  • સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસનું નિદાન બીજા સાંધાના વા નથી તેની ખાત્રી કર્યા બાદ લાક્ષણીક ચિન્હો ધરાવતા દદીઁઓમાં નિષ્નાત ડૉક્તર દ્વારા કરવામાં આવે છે.
  • નિદાન કરવા માટે લોહીની કોઇ તપાસ જરુરી નથી.

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ ની સારવારમાં કઇ દવાઓ વપરાય છે?

સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ ની સારવાર મા બે પ્રકાર ની દવાઓ વપરાય છે.

  • સાંધાના દુખાવા તથા સોજા ઉતારવા માટે ની દવાઓ.
  • NSAIDS ( DICLOFENAC, NAPROXEN, ETORICOXIB,ACECLOFENAC ) વગેરે દવાઓ સાંધનો સોજો ઉતારવામાં મદદ રૂપ થાય છે અને દુઃખાવામા રાહત થાય છે, આ દવાઓ દદીઁની ઉમર, વજન વગેરે ધ્યાનમાં રાખીને લખવામાં   આવે છે.
  • STEROID  પ્રેડનીસોલોન પ્રકાર ની દવાઓ બીમારીની ખુબ જ તીવ્રતા ધરાવતા દદીઓમાં ઓછામાં ઓછી માત્રામાં ટૂંક સમય માટે વાપરવામાં આવે છે.
  • બીમારીને કાબુમાં લાવતી દવાઓ:
  1. DMARDS :- મિથોટ્રેક્સેટ, લેફ્લુનોમાઇડ, સલ્ફાસેલેઝીન પ્રકાર ની દવાઓ બીમારીને કાબુમાં લાવે છે અને શરીરમા થતુ નુક્શાન અટકાવે છે.
  2. BIOLOGICS :- Etanercept, Infliximab પ્રકારની દવાઓ શરીરની રોગ પ્રતીકારક શક્તીની ખામીઓને કાબુમાં લાવી અને બિમારીથી શરીરને થતું નુકસાન અટકાવે છે.

 

શું સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ મટી શકે છે?

  • સોરીયાટીક આર્થરાઇટીસ મટવાની શક્યતા બીમારીની તિવ્રતા ઉપર આધાર રાખે છે, હળવી બીમારી કાબુમાં આવ્યા  પછી દવા વગર પણ સારી રહી શકે છે. ખુબ જ તિવ્રતા ધરાવતી બીમારી દવા વગર સારી રહી શક્તી નથી.

શું ખોરાક સાથે આ બીમારી ને કોઇ સંબંધ છે?

  • ના.  ખોરાક સાથે આ બીમારીને કોઇ સંબંધ નથી.

ખોરાક

    • ગાઉટ નામના વા સિવાય સાંધાના કોઇ પણ વા ને ખોરાક સાથે સીધો સંબંધ નથી.
    • ગાઉટ નામનો વા ધરાવતા દદીઁઓ કઠોળ સહીત બધોજ શાકાહારી ખોરાક લઇ શકે છે.આ દદીઁઓએ નોનવેજ ખોરાક ટાળવો જોઇએ.
    • ખટાશ ખાવાથી સાંધાના વા ની તીવ્રતામાં કોઇ ફરક પડતો નથી.
    • ખટાશ ખાવાથી દુખાવો વધતો નથી, ખટાશ બંધ કરવાથી વાની બિમારી મટતી નથી.
    • વા ના દદીઁઓએ પચવા માં હળવો અને પોષ્ટીક ખોરાક પોતાની તાસીર મુજબ લેવો જોઇએ.
    • પગ ના સાંધા ઉપર અસર ધરાવતા દદીઁઓ એ પોતાનુ વજન વધે નહી તેની કાળજી લેવી જોઇએ.

દવાઓની આડઅસર

    • સાંધાના વાની દવાઓની આડઅસર મોટા ભાગના [ ૯૦ % ]   દદીઁ ઓને થતી નથી.
    • દદીઁ ઓની ઉમર, વજન, બિમારીનો પ્રકાર તથા તીવ્રતાનું ધ્યાન રાખી ને જ દવાઓ લખવામાં આવે છે.
    • ઓછામાં ઓછી દવાથી સારવાર થાય તેની કાળજી રાખવામાં આવે છે.
    • દદીઁને થતા દરેક ચિન્હો દવાની આડઅસરથી થવા જરૂરી નથી.
    • દવાની આડઅસરની શંકા જણાય તો દવા તુરંત બંધ કરી આપના ફેમેલી ડોક્ટર પાસે સારવાર લેવી.
    • ત્યાર બાદ આપના રૂમેટોલોજીસ્ટનો સંપકઁ કરવો.

સંબંધિત સર્જરી

    • વાની બિમારી થી જે દદીઁઓના સાંધા સંપુણઁ નાશ પામ્યા છે તથા તેમને પોતાનુ રોજીંદુ કામકાજ કરવામાં ખુબ જ તકલીફ પડે છે તેવા દદીઁઓને ઓપરેશન ની જરૂર પડે છે.
    • એકજ સાંધામા ખુબજ સોજો ધરાવતા દદીઁઓમા આર્થરોસ્કોપી [ દુરબીન દ્વારા થતુ ઓપરેશન ] કરી શકાય. જે સાંધા સંપુણઁપણે ખરાબ થઇ ગયા છે તેને બદલાવવાના ઓપરેશન કરી શકાય.
    • સામાન્ય રીતે ગોઠણ, થાપા, ખભા તથા કોણીના સાંધા બદલવામાં આવે છે.
    • મણકા ઉપર વાની અસર ધરાવતા દદીઁઓમા જ્યારે નસ અથવા કરોડરજજુ ઉપર દબાણ આવે ત્યારે મણકાનું ઓપરેશન કરી શકાય.
    • હાથની આંગળીઓ તથા પગના ટેરવાને સીધા કરવાના ઓપરેશન નિષ્ણાત ડોક્ટરો કરી શકે.

Disclaimer : This patient fact sheet is provided for general education only. Individuals should consult a qualified health care provider for professional medical advice, diagnosis and treatment of a medical or health condition.

Copyrights 2015-16 ગુજરાત રૂમૅટોલૉજી એસોસિયેશન (રાગ)